Nội dung chính
Bộ Tài chính vừa trình Bộ Tư pháp dự thảo Nghị định sửa đổi quy định phân cấp, hứa hẹn rút ngắn thời gian phê duyệt ODA và vay ưu đãi xuống còn 1‑2 tháng.
Đánh giá tổng quan dự thảo Nghị định sửa đổi ODA
Theo Nghị định số 242/2025/NĐ-CP, mọi thủ tục đàm phán, ký kết và sửa đổi thỏa thuận vay ODA (Vốn hỗ trợ phát triển chính thức) và vay ưu đãi nước ngoài phải tuân thủ Luật Điều ước quốc tế. Dự thảo mới được Bộ Tài chính trình Bộ Tư pháp thẩm định, trong đó tập trung vào việc phân cấp, phân quyền các bước quyết định.
Phân cấp và phân quyền: điểm thay đổi cốt lõi
Trước đây, quy trình đòi hỏi Bộ Tài chính báo cáo toàn bộ cho Chính phủ, sau đó Chính phủ mới trình lên Chủ tịch nước để được phê duyệt. Dự thảo mới chuyển một phần quyền quyết định sang Thủ tướng, cho phép Bộ Tài chính điều chỉnh các thỏa thuận vay mà không làm tăng tổng nợ nước ngoài mà không cần qua vòng duyệt dài.
Quy trình hiện hành và cải tiến mới
• Hiện hành: Bộ Tài chính → Chính phủ → Chủ tịch nước (1‑2 tháng).
• Sau cải tiến: Bộ Tài chính → Thủ tướng → Chủ tịch nước (rút ngắn xuống 1‑2 tháng tổng cộng).
Việc này không chỉ giảm thời gian chờ đợi mà còn đồng bộ hoá thẩm quyền theo Luật Điều ước quốc tế, Luật Tổ chức Chính phủ và Hiến pháp.
Lợi ích thực tiễn cho việc giải ngân và quản lý nợ công
1. Giải ngân nhanh hơn: Các dự án đầu tư công và xã hội nhận ODA sẽ được giải ngân kịp thời, tránh trì hoãn gây lãng phí nguồn lực.
2. Quản lý nợ công hiệu quả: Đảm bảo mọi sửa đổi thỏa thuận không làm tăng nghĩa vụ trả nợ, phù hợp với Luật Quản lý nợ công sửa đổi.
3. Tăng tính chủ động của Bộ Tài chính: Có thể thương thảo, điều chỉnh nhanh chóng với các nhà tài trợ nước ngoài, nâng cao uy tín và khả năng thu hút vốn ODA.
Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2023 Việt Nam đã thu về khoảng 5,2 tỷ USD ODA, chiếm 0,4 % GDP. Việc rút ngắn thời gian phê duyệt sẽ giúp tận dụng tối đa nguồn lực này cho các dự án hạ tầng, giáo dục và y tế.
Với những cải tiến này, dự thảo Nghị định hứa hẹn mang lại một môi trường pháp lý linh hoạt, đáp ứng nhanh chóng nhu cầu tài chính của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Đây là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hoá quản lý tài chính công và tối ưu hoá nguồn vốn ODA.
