Nhiều chủ hộ kinh doanh tại Hà Nội đã bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1/7, sau khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực. Chị Trần Thị Hường, chủ một quán phở tại phố Phan Kế Bính, Hà Nội, cho biết đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được một năm và chuyển sang nhóm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sau khi được cán bộ bảo hiểm xã hội Ba Đình tư vấn. Tuy nhiên, chị Hường bày tỏ mối quan tâm về mức đóng bảo hiểm xã hội,考虑到 thu nhập không ổn định và có nhiều chi phí như mặt bằng, nhân công, nguyên liệu hằng ngày.
Các cán bộ của bảo hiểm xã hội Ba Đình đã tích cực tư vấn cho các chủ hộ kinh doanh về mức đóng và quyền lợi của bảo hiểm xã hội bắt buộc. Tại một quán bánh xèo ở phố Đội Cấn, Hà Nội, đôi bạn trẻ Mai Thị Thu Hoài (20 tuổi) và Vũ Xuân Mạnh (21 tuổi) đã được tư vấn về chế độ bảo hiểm xã hội. Sau khi hiểu rõ về các chế độ, đặc biệt là chế độ thai sản, cô Hoài quyết định đóng bảo hiểm xã hội dựa trên thu nhập 10 triệu đồng/tháng.

Ông Lê Hiếu Cường, phó giám đốc bảo hiểm xã hội Ba Đình, cho biết điểm mới của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh sẽ thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mức đóng bảo hiểm xã hội sẽ là 25% trên thu nhập hằng tháng do bản thân lựa chọn, với mức thu nhập tối thiểu bằng mức tham chiếu (tức lương cơ sở hiện hành 2,34 triệu đồng/tháng). Mức đóng thấp nhất khoảng 585.000 đồng/tháng.
Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với cơ quan thuế để rà soát danh sách chủ hộ kinh doanh và vận động họ tham gia bảo hiểm xã hội đúng quy định. Khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, chủ hộ kinh doanh sẽ hưởng đầy đủ các chế độ, bao gồm lương hưu, ốm đau, thai sản, tử tuất và thẻ bảo hiểm y tế miễn phí theo quy định.
Bà Nguyễn Thùy Linh, cán bộ bảo hiểm xã hội Ba Đình, cho biết thêm rằng việc xác định chủ hộ kinh doanh cá thể tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ căn cứ vào phương thức kê khai thuế. Nếu chủ hộ kinh doanh kê khai thuế theo phương pháp kê khai, họ sẽ thuộc nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Còn nếu họ kê khai thuế theo phương pháp khoán, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ vận động họ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Đối với các trường hợp không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, các chủ hộ kinh doanh sẽ bị phạt từ 18-20% tổng số tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải đóng tại thời điểm bị lập biên bản, nhưng không vượt quá 75 triệu đồng. Trường hợp trốn đóng bảo hiểm xã hội, họ sẽ bị phạt từ 50-75 triệu đồng.