Nội dung chính
Trong bối cảnh thế giới biến động, ngoại giao kinh tế không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp bách của Việt Nam.
Đại hội XIV và tầm quan trọng của ngoại giao kinh tế
Những lời khẳng định của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại buổi hội nghị chuẩn bị cho Đại hội XIV cho thấy ngoại giao kinh tế đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, trở thành “điểm dẫn lối, mở đường” cho tăng trưởng và phát triển trong kỷ nguyên mới.
Lịch sử hình thành và phát triển
Từ những năm 1970, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức sớm vai trò của ngoại giao kinh tế trong việc phục hồi đất nước. Các giai đoạn quan trọng:
- 1980‑1990: Ngoại giao hỗ trợ đổi mới tư duy phát triển.
- 1990‑1995: Bình thường hoá quan hệ với các định chế tài chính quốc tế, thu hút FDI.
- 1995‑nay: Đẩy mạnh hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu.
Thành tựu kinh tế 2025: Số liệu ấn tượng
Trong giai đoạn 2021‑2025, dù đối mặt với dịch bệnh, xung đột địa chính trị và lạm phát cao, Việt Nam vẫn duy trì ổn định vĩ mô và đạt các chỉ tiêu sau:
- GDP tăng 8,02% – một trong những tốc độ cao nhất khu vực.
- Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD.
- GDP bình quân đầu người ước đạt 5.026 USD, đưa Việt Nam vào nhóm thu nhập trung bình cao.
- Thu hút FDI lớn nhất trong nhóm 15 nước đang phát triển.
- Thu nhập từ thương mại quốc tế nằm trong top 20 quốc gia.
Vai trò chiến lược của ngoại giao kinh tế
1. Kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định
Qua 17 hiệp định thương mại tự do, quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia và 42 quan hệ đối tác toàn diện (trong đó 17 thành viên G20), Việt Nam mở rộng không gian hợp tác và củng cố an ninh khu vực.
2. Thu hút nguồn lực quốc tế
“Ngoại giao vaccine” trong đại dịch COVID‑19 là ví dụ điển hình cho việc chuyển đổi nguồn lực y tế thành động lực kinh tế, giúp nền kinh tế phục hồi nhanh chóng.
3. Thúc đẩy hội nhập và hỗ trợ doanh nghiệp
Thông qua các diễn đàn đa phương, Việt Nam tham gia xây dựng luật chơi toàn cầu, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp, đặc biệt là SMEs, vươn ra thị trường quốc tế.
Chiến lược mới: Ba trọng trách, năm trọng tâm
Thủ tướng nhấn mạnh ba trọng trách lớn của ngoại giao kinh tế:
- Mở không gian phát triển chiến lược.
- Thu hút nguồn lực cho tăng trưởng đột phá.
- Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn với hội nhập sâu rộng.
Phương châm hành động được tóm gọn trong năm từ khóa:
- Chiến lược hơn
- Trọng tâm hơn
- Hợp tác sâu sắc hơn
- Triển khai quyết liệt hơn
- Tham gia quốc tế trách nhiệm hơn
Định hướng 2027: Công nghệ, chuyển đổi xanh và đa dạng hoá thị trường
Trong thời gian tới, hợp tác ngoại giao sẽ tập trung vào:
- Thương mại và đầu tư.
- Khoa học công nghệ, đặc biệt là ICT, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn.
- Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
- Năng lượng sạch, giáo dục, y tế và ứng phó biến đổi khí hậu.
Mục tiêu hoàn thành nhà máy chế tạo chip bán dẫn vào cuối năm 2027 và mở rộng thị trường xuất khẩu sang Trung Đông, Trung Á, châu Phi và Mỹ Latinh.
Kết luận
Với 80 năm độc lập và 50 năm thống nhất, cùng sự lãnh đạo của Đảng, ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong, mang lại cơ hội, nguồn lực và động lực mới cho Việt Nam duy trì tăng trưởng hai con số trong những năm tới.
