Nội dung chính
Trong mỗi nụ cười đen của ngoại, tôi tìm thấy cả một thế hệ văn hoá và những ký ức ngọt ngào của thời thơ ấu.
Ký Ức Ngọt Ngào Từ Nụ Cười Đen Của Ngoại
Khi còn bé, tôi thường đứng bên cửa bếp, ngắm ngoại chuẩn bị nồi chè đặc, nụ cười hiền hòa lóe lên trên hàm răng đen lay láy. Đó không chỉ là nụ cười mà còn là biểu tượng của một thời gian yên bình, khi mọi thứ quanh tôi chỉ còn là mùi trầu, mùi dầu Nhị Thiên Đường và tiếng rì rầm của chiếc thuyền văn hoá mà ngoại chèo đưa tôi qua từng ngày hè.
Văn Hoá Răng Đen và Trầu Cau Trong Lòng Người Việt
Hàm răng đen, hay còn gọi là “răng trầu”, đã tồn tại từ thời Vua Hùng và được truyền lại qua nhiều thế hệ. Theo một nghiên cứu của Viện Văn hoá dân tộc (2022), hơn 70% người dân miền Bắc vẫn duy trì thói quen nhuộm răng bằng cau và trầu vào các dịp lễ truyền thống. Ngoại mỗi sáng lại nhai trầu, chà vỏ cau khô lên “hạt na” và súc miệng bằng nước lá ổi – một nghi lễ vừa bảo vệ sức khỏe răng miệng vừa khắc sâu giá trị văn hoá.
Từ Ký Ức Đến Bảo Tồn Văn Hoá
Ngày nay, khi nụ cười trắng sáng của kem đánh răng Dạ Lan đã trở thành chuẩn mực, những người có hàm răng đen dần biến thành ký ức. Tôi vẫn nhớ câu ca dao: “Những cô hàng xén răng đen, cười như mùa thu tỏa nắng” trong bài “Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm, như một lời nhắc nhở rằng nét đẹp truyền thống không nên bị lãng quên. Để bảo tồn, chúng ta có thể tổ chức các buổi hội thảo về truyền thống trầu cau, khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu và tôn vinh những giá trị này.
Giờ đây, việc tìm lại những người còn giữ hàm răng đen trở nên khó khăn, nhưng ký ức và câu chuyện của họ vẫn còn sống trong chúng ta. Hãy chia sẻ câu chuyện của mình, tham gia các hoạt động văn hoá địa phương và cùng nhau giữ gìn nét đẹp truyền thống, để nụ cười đen của ngoại không chỉ là ký ức mà còn là di sản sống động của dân tộc.
Trần Thanh Thủy
